Kalendarium
2. Korpusu Obrony Powietrznej
Rok 1992

3 stycznia

Na podstawie zarządzenia szefa Sztabu Generalnego WP nr 087/Org z dnia 02.2.1991 r. oraz zarządzenia dowódcy WLOP nr 0112 z dnia 18.12.1991 r., dowódca 2 KOP rozkazem nr 01 z dnia 03.01.1992 r. nakazał formowanie i rozpoczęcie działalności 2. Bazy Lotniczej.

Rozformowano:

  • 3 lotniczy pułk szkolno-bojowy;
  • 38 batalion zaopatrzenia pułku lotniczego;
  • 27 batalion łączności i ubezpieczenia lotów;
  • 4 komendę lotniska stałego;
  • 3 eskadrę lotnictwa łącznikowego;
  • 43 eskadrę lotniczą;
  • wydział administaracyjno-gospodarczy dowództwa 2 KOP;
  • 12 Składnicę Sprzętu Lotniczo-Technicznego;
  • WAK-9.

W miejsce rozfomowanych jednostek została utworzona 2. Baza Lotnicza, etatowo podporządkowana dowódcy 2. KOP.

Marzec

W ramach ustaleń Konferencji Bezpieczeństwa i Współracy w Europie, delegacja armii belgijskiej odwiedziła 9 plm w Zegrzu Pomorskim.

Delegacja armii belgijskiej w 9. plm m. Zegrze Pomorskie. Źródło: Kronika 2 KOP.

25 maja

Nowy sprzęt radiotechniczny. Zgodnie z rozkazem wyższych przełożonych na wyposażenie JW 5211 Gryfice w dniu 25.05.1992 r. wprowadzony został na uzbrojenie nowy sprzęt radiotechniczny NUR-31.

Sprzęt przeznaczony został do kompanii JW 5211 m. Przećmino, a jego dowódcą został kpt. Andrzej Rokita. NUR-31 został włączony w system dyżurów bojowych z dniem 08.06.1992 r.

11 czerwca

4. Brygada Rakietowa OP wykonała strzelanie eksperymentalne na poligonie morskim Wicko. Wśród przodujących był dowódca Jednostki Wojskowej 3886 ppłk Witold Tarkiewicz. Miesiące żmudnego i pracowitego treningu dały efekty. Zadanie wykonano bardzo dobrze.

Ppłk Witold Tarkiewicz. Źródło: Kronika 2 KOP.

Zanim to jednak nastąpiło…

W założeniach, prowadzony eksperyment miał określić możliwości strzelań bojowych na poligonie w kraju zestawami Newa.

Do eksperymentu zaplanowano – jako tarcze powietrzne – rakiety woda-woda (P-15) oraz – jako imitator celu powietrznego – zaadaptowany pocisk wyrzutni BM-21 (Koliber).

Wstępną ocenę możliwości dały przeprowadzone przez 4. BR OP we wrześniu 1991 roku strzekania szkolne. W wyniku rezultatów tych strzelań 4. BR OP otrzymała rozkaz wykonania w 1992 r. doświadczalnego strzelania bojowego do tarczy P-15 oraz eksperymentalnego strzelania bojowego do ICP – Koliber (porównywalnego z przeciwradiolokacyjnym pociskiem kierowanym o znanych parametrach strzelania i lotu), dwoma zestawami Newa (65. i 68. dr OP).

Na podstawie zebranych doświadczeń (filmy video, zapis aparatury kontrolno-pomiarowej, obserwacji wzrokowej oficerów strzelania bojowego), w celu właściwego przygotowania składów osobowych i sprzętu do wykonania zadania, dowódca 4. BR OP płk dypl. inż. Mieczysław Kaczmarek w grudniu 1991 roku ogłosił swój zamiar realizacji niezbędnych przedsięwzięć, który jako “Plan przygotowania 4. BR P do strzelań poligonowych w 1992 roku” był realizowany od początku 1992 roku.

Powołano zespół kontrolno-badawczy pod kierownictwem ppłk. dypl. inż. Andrzeja Kubiaka przygotował zestaw pomocy szkolnych do nauki i trenowania składów osobowych obejmujący:

  • filmy VIDEO (opracowane we własnym zakresie);
  • symulacyjne programy mikrokomputerowe lotu P-15 i ICP Koliber;
  • programy do symulacji tarczy i ICP z urządzenia AKKORD;
  • plansze poglądowe i mapy;
  • schemat pracy bojowej na poligonie Wicko;
  • algorytmy pracy bojowej do tarczy P-15 i ICP Koliber;
  • instrukcje bezpieczeństwa strzelań na poligonie.

Ponadto zespół przedstawił propozycję zakresu modernizacji rakiety i wyrzutni zwiększających bezpieczeństwo strzelania.

Eksperymentalne strzelania szkolne wykazały, że praca bojowa do tarczy P-15 jest możliwa w zakresie parametrów technicznych zestawu Newa. “Paczka” od celu (powierzchnia skutecznego odbicia ca 1 m2) umożliwia automatyczne śledzenie w trzech współrzędnych i pracę bojową zgodnie z zasadami strzelań. Pewną trudnością jest niski lot tarczy nad powierzchnią pofalowanego morza (h=200 m), co przy określonych warunkach pogodowych daje na wskaźnikach stacji naprowadzania rakiet silne odbice od wody (zakłócenia pasywne).

Strzelanie do ICP Koliber jest skomplikowane. Bardzo mała powierzchnia skutecznego odbicia (0,3 m2), znacznie poniżej parametrów technicznych zestawu Newa; duża prędkość początkowa (700 m/s) i zmieniająca się w czasie lotu (manewr prędkością); balistyczny tor lotu (manewr wysokością); bliska odległość strzelania (cele nagle ukazujące się) i krótki czas lotu (ca 1 minuty), wymagają od obsług dr mistrzowskiego wytrenowania oraz znajomości wszystkich parametrów lotu ICP Koliber.

Dodatkową niewiadomą strzelania eksperymentalnego było zadziałanie radiozapalnika rakiety do ICP Koliber. Zakres modernizacji obejmował kolejne stopnie odbezpieczenia samolikwidacji rakiety w granicach poligonu w przypadku nie zadziałania radiozapalnika od celu.

Tak więc, prowadzenie strzelania do ICP Koliber wymagało:

  • znajomości miejsca startu (azymut, odległość);
  • znajomość profilu lotu (przechwycenie celu do śledzenia w chwili przełamania toru lotu);
  • konieczność automatycznego śledzenia przynajmniej w płaszczyznach kątowych – duże błędy naprowadzania przy ręcznym śledzeniu celu manewrującego prędkością i wysokością o bardzo małej skutecznej powierzchni odbicia zmniejszają prawdopodobieństwo zniszczenia celu do minimum;
  • takie wytrenowanie obsług, by wszystkie czynności wykonać precyzyjnie, za pierwszym razem. Czas lotu ICP ca 1 minuty, praktycznie uniemożliwia powtórzenie źle wykonanej czynności, co decyduje o niepowodzeniu strzelania.

Pozytywny wynik strzelań do ICP Koliber ostatecznie dał podstawy do dyskusji nad możliwościami zwalczania przeciw-radiolokacyjnych pocisków kierowanych zauważonych w chwili ich odpalenia.

Czerwiec

Odsłonięcie pomnika poświęconego lotnikom USA i Wielkiej Brytanii więzionym w obozie jenieckim w Tychowie k. Koszalina podczas II Wojny Światowej. Obok władz regionu, głównym organizatorem uroczystości był 9. pułk lotnictwa myśliwskiego.

23-24 czerwca

Klucze ze wszystkich pułków lotniczych 2. KOP biorą udział w szkoleniu na drogowych odcinkach lotniskowych (DOL). Inaczej mówiąc starty i lądowania na autostradzie. Wyszkolenie pilotów oceniał dowódca WLOP, gen. dyw. pil. Jerzy Gotowała. Jako obserwator, uczestniczył w szkoleniu pilot z 308 “Krakowskiego” Dywizjonu Myśliwskiego, obecnie mieszkający we Francji Tadeusz Szlenkier

15 sierpnia

Dzień Wojska Polskiego obchodzony był po raz pierwszy 15 sierpnia. Z tej okazji we wszystkich jednostkach 2. KOP odbyły się uroczyste wieczornice i apele. W 2. BL zaproszono na apel przedstawicieli władz garnizonu, miasta oraz zaprzyjaźnionych szkół.

Warta honorowa pod Pomnikiem Poległych Pilotów w Bydgoszczy. Źródło: Kronika 2 KOP.

Zaciągnięto wartę honorową pod Pomnikiem Poległych Pilotów, gdzie delegacja jednostki złożyła wiązanki kwiatów.

3-21 sierpnia

Strzelania bojowe 82. dywizjonu dowodzenia na poligonie w Ustce. Obsługi PPZR Strzała-2M wykonały strzelania na ocenę bardzo dobrą. Dywizjonem dowodził kpt. Krzysztof Kerwiński a obsługami Strzał-2M mł. chor. Tomasz Iwko.

28 sierpnia

Święto Lotnictwa. Wszystkie jednostki lotnicze 2. KOP uroczyście obchodziły Święto Lotnictwa, wracając do tradycji przedwojennych, wrócono również do słynnego zwycięstwa Żwirki i Wigury w Challang’u światowym, który miał miejsce 28 sierpnia 1932 r.

25 września

Przekazanie dowodzenia 2. KOP. Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr pf 128 z dnia 24.08.1992 r. na stanowisko dowódcy 2. Korpusu Obrony Powietrznej wyznaczony został płk dypl. pil. Mieczysław Walentynowicz.

Obowiązki przyjął od gen. bryg. pil. Jana Waliszkiewicza dnia 25.09.1992 r.

Przekazanie dowodzenia 2. KOP – 25.09.1992 r., na zdjęciu od lewej: płk dypl. pil. Mieczysław Walentynowicz,
gen. dyw. pil. dr Jerzy Gotowała i gen. bryg. pil. Jan Waliszkiewicz. Źródło: Kronika 2 KOP.

Meldunek o zdaniu i przyjęciu obowiązków dowódcy 2. KOP przyjął osobiście dowódca WLOP gen. dyw. pil. dr Jerzy Gotowała

Płk dypl. pil. Mieczysław Walentynowicz z rąk dowódcy WLOP otrzymał statuetkę Ikara – wyróżnienie przyznawane pilotom za wzorowe i długoletnią służbę w powietrzu na straży granic RP.

20 listopada

Rozformowanie jednostek. Zgodnie z zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr pf 75/Org. z dnia 26.06.1992 oraz szefa sztabu WLOP nr pf 88 z 10.08.1992 r. rozformowane zostały:

  • 84. batalion łączności w Malborku;
  • 30. RWNS w Malborku.

84. batalion łączności powstał w styczniu 1969 r. i zabezpieczał działania 4. PDLM. W wyniku restrukturyzacji w październiku 1990 roku 84. batalion wszedł w skład 2. KOP.

30. RWNS powstał w 1966 r. Prace remontowe i wykonywane zadania zawsze oceniane były wysoko przez przełożonych.

Wszystkim odchodzącym do rezerwy lub na inne stanowiska służbowe podziękował i życzenia złożył dowódca 2. KOP w rozkazie nr pf 56 z dnia 20.11.1992 r.

12 grudnia

Przysięga wojskowa. 12 grudnia 1992 r. jednostki garnizonu Gdynia zorganizowały przysięgę żołnierzy w centralnym punkcie miasta na Skwerze Kościuszki.

Żołnierze wszystkich formacji staneli w jednym szeregu i w tym historycznym miejscu dopełnili tego najwyższego aktu swojej służby w obecności rodzin i mieszkańców Gdyni. Przysięgę poprzedziła msza polowa i zakończyła defilada.